Leiderschap begint bij zelfinzicht

Goed leiderschap begint niet alleen bij kennis, ervaring of het toepassen van de juiste leiderschapsstijl. Het begint ook bij inzicht in jezelf. Want wat gebeurt er met jou wanneer de druk toeneemt, een medewerker weerstand laat zien of je een besluit moet nemen waarvan je weet dat niet iedereen er blij mee zal zijn?

Juist op die momenten worden onze eigen patronen zichtbaar. Misschien neem je te veel verantwoordelijkheid, wil je controle houden of vind je het lastig om grenzen te stellen. Dat hoeft je geen slechte leider te maken. Het zegt vooral iets over de manier waarop jij hebt geleerd om met situaties om te gaan.

Voor mij begint leiderschapsontwikkeling daarom bij een eenvoudige vraag: van waaruit geef jij leiding?

Zelfinzicht als basis voor leiderschap

Als leidinggevende neem je jezelf mee naar je werk. Je waarden en kwaliteiten, maar ook je overtuigingen en patronen.

Verantwoordelijkheid nemen kan bijvoorbeeld een grote kwaliteit zijn. Maar wanneer je voortdurend verantwoordelijkheden van anderen overneemt, kan diezelfde kwaliteit je behoorlijk wat energie kosten. Daadkracht helpt je om besluiten te nemen, maar kan onder druk ook veranderen in controle willen houden.

Zelfinzicht helpt je om dat verschil te herkennen. Niet om jezelf voortdurend te corrigeren, maar om meer keuze te krijgen in hoe je met situaties omgaat.

Je reageert dan minder automatisch en kunt bewuster bepalen wat een situatie werkelijk van jou vraagt.

Wat is persoonlijk leiderschap?

Persoonlijk leiderschap betekent voor mij dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen keuzes en gedrag. Ook wanneer de omstandigheden lastig zijn of wanneer het gedrag van iemand anders iets bij jou raakt.

Dat vraagt dat je jezelf kent. Waar liggen je grenzen? Welke situaties kosten je veel energie? Waar neem je misschien te veel verantwoordelijkheid? En welke overtuigingen bepalen ongemerkt de keuzes die je maakt?

Persoonlijk leiderschap betekent niet dat je alles onder controle moet hebben. Het betekent juist dat je kunt herkennen wat er in jezelf gebeurt en van daaruit bewust kunt handelen.

Leiderschapsstijl en patronen

Iedere leidinggevende ontwikkelt in de loop van de tijd een eigen leiderschapsstijl. De een is van nature meer coachend, terwijl een ander gemakkelijker richting geeft of besluiten neemt.

Daarbij is er niet één leiderschapsstijl die altijd werkt. Een ervaren medewerker kan veel ruimte nodig hebben, terwijl iemand anders juist behoefte heeft aan duidelijkheid en begeleiding. Dat is de basis van situationeel leiderschap: je manier van leidinggeven afstemmen op wat de situatie en de medewerker vragen.

Maar dat lukt alleen wanneer je ook je eigen voorkeuren kent.

Wanneer je onder druk automatisch meer controle neemt, kan ruimte geven lastig worden. Wanneer harmonie belangrijk voor je is, kan een grens stellen ongemakkelijk voelen. Juist daarom zijn zelfinzicht en bewustwording belangrijke onderdelen van leiderschapsontwikkeling.

Leidinggeven zonder alles te dragen

Een thema dat ik regelmatig tegenkom bij leidinggevenden is verantwoordelijkheid. Mensen die leidinggeven zijn vaak gewend om problemen op te lossen, beslissingen te nemen en ervoor te zorgen dat het werk doorgaat.

Maar leidinggeven betekent niet dat je alles zelf moet dragen.

Soms zit leiderschap juist in het teruggeven van verantwoordelijkheid. In een grens aangeven of een gesprek voeren dat je liever zou vermijden. En soms betekent het dat je kunt zeggen dat je iets nog niet weet.

Voor mij heeft volwassen leiderschap daarom niet zoveel te maken met altijd sterk zijn. Het gaat veel meer over aanwezig blijven wanneer het spannend wordt en bewust kiezen hoe je ermee om wilt gaan.

Coaching voor leidinggevenden

In mijn coaching werk ik niet vanuit één vast leiderschapsmodel. Mijn ervaring als leidinggevende en interimmanager neem ik vanzelfsprekend mee, net als mijn kennis van coaching, gedrag en organisaties.

Maar ik kijk vooral naar de mens achter de leidinggevende.

Waar loop je tegenaan? Welke situaties blijven terugkomen? Welke patronen spelen daarin een rol en wat vraagt jouw leiderschap op dit moment van jou?

Soms vraagt dat om een praktische verandering in gedrag. Soms ligt de beweging een laag dieper en helpt het om eerst te begrijpen waarom iets je zo raakt of waarom je steeds opnieuw hetzelfde doet.

Daar begint voor mij leiderschapsontwikkeling: niet bij het worden van een andere leider, maar bij steeds beter begrijpen wie jij bent wanneer je leidinggeeft.

Leiderschap Reset

Merk je dat er iets schuurt in je werk of leiderschap, maar krijg je nog niet helemaal helder waar dat vandaan komt?

Met de Leiderschap Reset nemen we 90 minuten om te onderzoeken wat er speelt, welke patronen daarin zichtbaar worden en wat jij nodig hebt om weer bewuster richting te kiezen.